Sebastianus Castellio

Portretgravure

Wikipedia

Sébastien Châteillon (gelatiniseerd: Sebastianus Castellio) (1515-1563) was een Frans reformator, theoloog en humanist.

• „Het doden van een mens is niet het verdedigen van een doctrine, het is het doden van een mens.”

• Origineel in het Latijn:
  “Hominem occidere, non est doctrinam tueri, sed est hominem occidere.”
• Bron: s.n., Contra libellum Calvini, 1562 [lees: 1612], Calvinus 77
• Aanhaling(en): Guus Kuijer, Het doden van een mens, 2009
• Deze tekst, geschreven door Castellio in 1554, kaderde in zijn polemiek met Calvijn over het levend verbranden van Miguel Serveto. Castellio bestreed Calvijns rechtvaardiging van die terechtstelling en ontwikkelde een leer van verdraagzaamheid.

• „Generaties na ons zullen niet kunnen begrijpen, dat we opnieuw in zo'n dichte duisternis moesten gaan leven, nadat het licht al eens was gaan schijnen.”

• Origineel in het Latijn:
  “Hic ego me continere nequeo, quin seculorum et superiorum et nostri infelicitatem deplorem, quod tantae et fuerint et etiamnum hodie sint tenebrae, ut ea res vulgo etiam a doctissimis hominum tot seculis ignorata fuerit, quam ab ullo mortalium unquam ignorari potuisse vix credet orta luce posteritas.”
• Bron: Sebastianus Castellio, De arte dubitandi et confitendi, ignorandi et sciendi, 1562, liber II, caput XLII, 2
• Aanhaling(en): Stefan Zweig, Castellio tegen Calvijn of Een geweten tegen geweld, vert. Bart van Kreel, 2023, p. 6 (Nederlandse vertaling naar de verkorte Duitse variant van Zweig)