Paul Joseph Constantin Gabriël

Uit Wikiquote
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
zijn portret door Thérèse Schwartze, 1899
Informatie bij zusterprojecten:
Wikipedia-logo-v2.svg
artikel in Wikipedia
Commons-logo.svg
media bij Commons
Informatie in externe bronnen:
BP pagina in Biografisch portaal
DBNL pagina in DBNL
KB pagina in KB-catalogus
RKD pagina in RKD

Paul Joseph Constantin Gabriël (Amsterdam, 5 juli, 1828 - Den Haag, 23 augustus 1903) was een Nederlandse schilder, tekenaar, aquarellist en etser, die behoorde tot de Haagse school.

Citaten van Paul Gabriël - chronologisch[bewerken]

1860 - 1880[bewerken]

  • „Nu weet [...] gij hoe ik over eleves [leerlingen], meesters en kunstlessen denk: de algemeene denkbeelden over kunst ontwikkelen, heeft mij altijd het eenig mogelijke toegeschenen. Het verdere hangt van de élève af; dus veronderstel ik ook dat Lokhorst zich niet verbeeld dat ik hem eens eventjes de kunst om schilderijen te maken zal leeren en dat degenen die zich voor hem interesseeren ook niet verwachten dat hij, van Brussel terug, maar aan het werk kan gaan om chef d'oeuvres [meesterwerken] voort te brengen”
  • „Amice, Wees zoo goed, indien het niet te laat is, de titel 'l'Aprês-Midi' ['Namiddag' - titel van een ingezonden werk voor een expositie] uit te schrabben en eenvoudig maar 'Paysage' te zetten om den eenvoudige reden.. ..daar ik het moment genomen heb [in het werk] dat de zon begint te kleuren en (sic) doordien er damp is - door velen voor een morgen aangezien zal worden. Mauve zal een anderen aquarelle zenden..”
  • „Wees wat, weest U zelve, zoo niet gooi uw palet in 't vuur. Vormt een school zoo ge wilt, maar het moet uit U komen, maar gij zelve mag tot geen school behooren.”
  • „..dan moet ge maar eens goed opletten, hoe in ieder gewest van ons land het plattegrond er geheel anders uitziet; niet alleen het weiland heeft een andere tint, maar de koeien zijn anders, ja de menschen hebben als 't ware het karakter aangenomen van den grond zij zijn geboren en getogen. Dat is zoo sterk, dat toen ik met Roelofs nog in Brussel woonde [vroege 1860's] en wij in 't mooie gedeelte van het seizoen naar Holland plachten te gaan om studies te maken, Roelofs wanneer hij thuis kwam, mij niet behoefde te zeggen waar hij geweest was. Ik zag het aan zijn werk en één voor één noemde ik hem de plekjes van ons vaderland, waar hij op studietocht van het land en de bewoners schetsen had gemaakt. Van daar dan ook die groote verscheidenheid in het werk van sommige landschapschilders, die nu hier en daar en overal ons land schilderen, terwijl van anderen het werk niet vrij van eentonigheid is.”

na 1880[bewerken]

  • „..gaat stil uw gang.. ..vraag nimmer hoe een ander het deed of doet, tracht de natuur te doorgronden, opserveer alles, tracht te leren zien en zoekt U zelve de gemakkelijkste weg om die weer te geven; men kan uit de natuur verschillende keuzen doen, volgt die het hart u zegt, waarvoor gij het meeste voeld.. ..zoek datgeene waar effect in zit, iets wat duidelijk iets zeggen wil. [Gabriël raadde haar aan grote studies te maken, maar beslist ook veel kleine studies] ..om in drie vloeken en een zucht, vergeeft mij die banale uitdrukking, indrukken, voorbijgaande effecten, op het doek te werpen. Opserveerd vooral goed de toon van elk voorkomend oogenblik.”
  • Bron: Paul Gabriël, in een brief aan Geesje van Calcar, 1882
  • Aanhaling(en): Rob en Winky Vetter, Geesje van Calcar. Een echte Mesdag; Stichting Fraeylemaborg, Schipluiden 2001, ISBN 9789090148960; pp. 18-22
  • Citaat van Paul Gabriël drukt treffend zijn eigen werkwijze uit en zijn focus op 'het moment'. Nota bene: Geesje was de vrouw van Hendrik Willem Mesdag
  • „Ga maar naar boven [tegen Louis de Haes], je weet den weg; kom je eens een kijkje nemen? Er is toevallig op 't oogenblik niet veel bizonders, maar je vindt toch altijd wat; en dan maken we nog een praatje nietwaar; ga je gang, ik volg je wel; pas op met het binnengaan want er staat een groot schilderij voor de deur.”
  • Bron: Paul Gabriël, tijdens een atelierbezoek van Louis de Haes
  • Aanhaling(en): Louis de Haes, in zijn artikel 'P.J.C. Gabriël; in Elsevier's geïllustreerd maandschrift 3., April/Mei 1893, pp. 453-473
  • Citaat van Gabriël toont de houding van de oude meester tegenover een jongere kunst-criticus
  • „[Verbeelding], ik vind het eenvoudig een ziekelijke eigenschap, zie je wel; verbeelding, dat is de weg naar de krankzinnigheid. Verbeeld je dat je uit je verbeelding gaat schilderen zonder de natuur te kennen; daar komt immers niets van terecht. Al die menschen van verbeelding verbeelden zich zoo veel, en 't is 't grootste ongeluk wat je op de wereld kan hebben, weet je waar 't alleen goed voor is: om je gebreken te idealiseeren.”
  • Bron: Paul Gabriël, tijdens een atelierbezoek van Louis de Haes
  • Aanhaling(en): Louis de Haes, in zijn artikel 'P.J.C. Gabriël; in Elsevier's geïllustreerd maandschrift 3., April/Mei 1893, pp. 453-473
  • Citaat van Gabriël ontkent de rol van de verbeelding voor de kunstenaar
  • „Mijnheer Gericke van Herwijnen, de gezant, heeft mij eigenlijk op die plassen attent gemaakt.. ..er zijn dagen geweest dat ik harder en zwaarder werkte dan de ijverigste poldergast. Ik zag dan zoo'n dag niets als water, hemel en één boer; dat was dan de boer van wien ik de schuit huurde [om zich varend door de polder te verplaatsen voor het schetsen], vat je wel? Een fichu métier [een vervloekt vak].”
  • Bron: Paul Gabriël, tijdens een atelierbezoek van Louis de Haes
  • Aanhaling(en): Louis de Haes, in zijn artikel 'P.J.C. Gabriël; in Elsevier's geïllustreerd maandschrift 3., April/Mei 1893, pp. 453-473
  • Citaat van Gabriël laat zien hoe hij er feitelijk toe is gekomen om vele malen de polders te schilderen

Citaten over Paul Gabriël - chronologisch[bewerken]

  • „Het speet mij voor Gabr[iel] alle door U zoo ijverig aangewende moeite te vergeefsch is geweest, om hem van een der schilderijen in Arti ('Arti et Amicitiae', te Amsterdam) af te helpen. Zou er geen kans bestaan om voor hem eens een klein gesoigneerd (door mij, als het helpen kan, gerugsteund) schilderij te bestellen voor den een of ander? Hij verdient het zoo dubbel en een honderd guldens kunnen op sommige oogenblikken zoo véél doen.”
  • „Gabriëls kunst is boven alles waar. 't Is van het begin tot het einde één groot streven om ons de natuur te geven zooals hij die ziet. De artist behoedt echter den opmerker voor al te getrouwe realiteit, waar die kwetsend zou kunnen zijn voor het oog, en zoo ontstaat naast groote realiteit een harmonie van lijn en kleur, die de aantrekkelijkheid van Gabriël's schilderijen uitmaken.. .Het schilderij dat hij maken wil staat hem helder en duidelijk voor den geest, tot in geringe onderdeelen, en hij wijkt van zijn primitieve opvatting geen handbreed af. Gelukt hem niet te bereiken wat hij bedoelt, dan wordt het doek weer tijdelijk weggezet, om het later weer op nieuw op te vatten; doch het oorspronkelijk plan wordt nooit gewijzigd.. ..Zonder eenige affectatie of eenige jacht op effect geeft zijn werk niets dan de onopgesmukte waarheid, met een kalmte en leukheid die den maker kenmerken.”
  • Bron: Louis de Haes, in zijn artikel 'P.J.C. Gabriël; in Elsevier's geïllustreerd maandschrift 3., April/Mei 1893, pp. 453-473
  • Aanhaling(en): onbekend
  • Citaat van Louis de Haes is gebaseerd op veel kijken tijdens atelierbezoeken en ook gesprekken met Paul Gabriël, voor 1893

Externe links[bewerken]



Wikiquote Wikipedia heeft een artikel over Paul Joseph Constantin Gabriël.