Michel de Montaigne

Uit Wikiquote
Ga naar: navigatie, zoeken
Montaigne-Dumonstier.jpg
Informatie bij zusterprojecten:
Wikipedia-logo-v2.svg
artikel in Wikipedia
Wikisource-logo.svg
bron(nen) in Wikisource
Wikibooks-logo.svg
lesmateriaal in Wikibooks
Informatie in externe bronnen:
DBNL pagina in DBNL
KB pagina in KB-catalogus

Michel de Montaigne (Bordeaux, 28 februari 1533 – Château de Montaigne, Périgord, 13 september 1592) was een Frans filosoof, schrijver en politicus.

Essais, Livre I[bewerken]

  • „Dus lezer, ik ben zelf de stof van mijn boek.”
  • Origineel in het Frans:
    “Lecteur, je suis moi-même la matière de mon livre.”
  • Bron: Essais, Livre I, inleiding
  • Aanhaling(en): De prijs van de vrijheid, Joep Dohmen, Maarten van Buuren
  • „We zijn nooit in onszelf, wij zijn altijd buiten onszelf, en angst, verlangen en hoop werpen ons steeds opnieuw in de toekomst.”
  • Origineel in het Frans:
    “Nous ne sommes jamais chez nous, nous sommes tousjours au delà. La crainte, le désir, l’esperance nous eslancent vers l’advenir.”
  • Bron: (FR:) Essais, Livre I, Chapitre 3;
    (NL:) De Essais van Montaigne
  • Aanhaling(en): onbekend
  • „Wie de mensen leert te sterven, leert ze te leven.”
  • Origineel in het Frans:
    “Qui apprendrait aux hommes à mourir, leur apprendrait à vivre.”
  • Bron: Essais (uitgave 1595), Livre I, Ch. 19
  • Aanhaling(en): Pieter Hoexum, Sterven is een kunst, Filosofie Magazine, nr. 2/2011.
  • „Ik wil dat de dood mij aantreft terwijl ik kool plant.”
  • [Het is onzeker waar de dood ons opwacht, laten we overal op de dood wachten. Het zich voorbereiden op de dood is het zich klaarmaken voor de vrijheid.] Wie geleerd heeft te sterven, heeft afgeleerd slaaf te zijn.”
  • Origineel in het Frans:
    “[Il est incertain où la mort nous attende, attendons-la partout. La préméditation de la mort est préméditation de la liberté.] Qui a appris à mourir, il a désappris à servir.”
  • Bron: Un seul remède, la préméditation de la mort , Essais (uitgave 1595), Livre I, Ch. 20, suite.
  • Aanhaling(en): Pieter Hoexum, Sterven is een kunst, Filosofie Magazine, nr. 2/2011.
  • „Alle wetenschap is schadelijk, als zij niet gepaard gaat met de kennis van het goede.”
  • Origineel in het Frans:
    “Toute autre science est dommageable à celui qui n'a pas la science de la bonté.”
  • Bron: Essais (uitgave 1595), Livre I, Ch. 24
  • Aanhaling(en): Hert-spiegel, H.L.Spiegel, 1992, p. 297
  • „Stilte en bescheidenheid zijn kwaliteiten die erg handig zijn voor de conversatie.”
  • Origineel in het Frans:
    “Le silence et la modestie sont qualités très commodes à la conversation.”
  • Bron: Essais (uitgave 1595), Livre I, Ch. 25
  • Aanhaling(en): Tom Zwaenepoel, De stem van de stilte, Terra-Lannoo Uitgeverij, 2014, ISBN 9789401416030.

Essais, Livre II[bewerken]

  • „Zoals ik mijn boek maakte, heeft het boek mij gemaakt – een boek dat samenvalt met zijn auteur.”
  • Origineel in het Frans:
    “Je n'ai pas plus fait mon livre que mon livre m'a fait, livre consubstantiel à son auteur.”
  • Bron: Essais, II, 18.
  • Aanhaling(en): Pseudologia, De Gids, jaargang 160, Meulenhoff, Amsterdam, 1997, p. 692.

Essais, Livre III[bewerken]

Ch. II[bewerken]

  • „Elk mens draagt het stempel van heel de menselijke conditie.”
  • Origineel in het Frans:
    “Chaque homme porte la forme entière de l'humaine condition.”
  • Bron: (FR:) Essais, livre 3, Ch. 2
  • Aanhaling(en): Bert Haanstra : filmer van Nederland, 2009, p. 106

Ch. IX[bewerken]

  • „Niets is zo funest voor een staat als ingrijpende vernieuwingen. Elke verandering vormt weer de basis voor nieuw onrecht en tirannie.”
  • „Als wij het gevoel hebben dat we ergens door in het nauw worden gedreven, vinden we dat zo ondraaglijk dat we nog maar één ding willen: ons daarvan bevrijden zonder ons af te vragen welke prijs we ervoor betalen.”

Ch. XIII[bewerken]

  • „Nooit hadden twee mensen dezelfde mening over hetzelfde onderwerp.”
  • [Het heeft dan ook geen zin om op stelten te klimmen, want ook op stelten moet je met je eigen benen lopen.] En zelfs op de hoogste troon ter wereld zit je nog altijd op je eigen gat.”
  • Origineel in het Frans:
    “[Si avons nous beau monter sur des eschasses, car sur des eschasses encores faut-il marcher de nos jambes.] Et au plus eslevé throne du monde si ne sommes assis que sus nostre cul.”
  • Bron: Essais, Livre III, ch. XIII ("De l'expérience")
  • Aanhaling(en): Joep Dohmen, Levenskunst; De grote filosofen over het goede leven, uittreksel in NRC Boeken: Bas Heijne, Leven in voorlopigheid, 26 april 2002.

Onbewezen toegeschreven[bewerken]

  • „Ik bekleedde mij met mijn vader.”
  • Origineel in het Frans:
    “Je m’habille de mon père.”
  • Bron: Jean-Henri Fabre, Souvenirs entomologiques - VII Lecture du Texte
  • Aanhaling(en): J. Michelet, De vogel, Wereldbibliotheek, vertaald door M. van Vloten.
  • Montaigne zou dit volgens Fabre hebben gezegd over een favoriete jas van zijn vader, die hij als zoon daarom zo graag droeg, maar in Montaignes werk is bovengenoemde tekst nergens letterlijk terug te vinden. Wel schrijft Montaigne in Livre I/Chapitre 36 van de Essais dat hij in zijn manier van kleden zijn vader imiteert.