Michail Bakoenin

Uit Wikiquote
Ga naar: navigatie, zoeken
Michail Bakoenin door Gaspard-Félix Tournachon.

Michael Bakoenin (1814 - 1876) Russisch schrijver en grondlegger van het anarchisme.

God en de Staat[bewerken]

  • Zolang wij een heerser in de hemel hebben, zijn wij slaven op aarde.
  • Voor het volk zijn er maar drie manieren om te ontsnappen aan zijn miserabele lot. De eerste twee lopen langs de weg van de bar of de kerk; de derde langs de weg van de sociale revolutie.
  • Ik ontvang en ik geef, zo is het menselijk leven. Iedereen is leider en wordt op zijn beurt geleid. Er is dus geen vast en bestendig gezag, maar een onafgebroken wisseling van wederzijds, tijdelijk en bovenal vrijwillig gezag en ondergeschiktheid.
  • Door hartstochtelijke liefde voor de menselijke vrijheid bezield, die ik als de volstrekte voorwaarde beschouw van al wat wij in het menselijke bewonderen en hoogachten, keer ik het gezegde van Voltaire om en zeg ik: als God bestond, moest men hem afschaffen.
  • Volgt hieruit dat ik alle gezag verwerp? Deze gedachte is verre van mij. Wanneer er sprake is van laarzen, laat ik het op het gezag der schoenmakers aankomen, indien er sprake is van een huis, een kanaal of een spoorweg, raadpleeg ik dat van de bouwkundige of de ingenieur. Voor enige bijzondere wetenschap richt ik mij tot de ene of andere geleerde. Maar ik laat mij noch de schoenmaker, noch de bouwkundige, noch de geleerde zijn gezag opdringen. Ik hoor ze vrij aan met alle eerbied, die hun verstand, hun karakter, hun kennis verdienen, terwijl ik mij altijd mijn onbetwistbaar recht van kritiek en controle voorbehoud.

Power Corrupts The Best[bewerken]

Bron: Michail Bakoenin (1867), Power Corrupts The Best.

  • Niets is gevaarlijker voor de persoonlijke moraal van een mens, dan de gewoonte om zijn medemensen te commanderen. De beste, de meest intelligente, belangeloze, genereuze, puurste man zal onfeilbaar en altijd arrogant worden door deze positie. Bij hun ontstaan de twee gevoelens die inherent zijn aan de macht en nooit zullen falen om te demoraliseren. Ze luidden: minachting voor de massa en de overschatting van hun eigen verdiensten.
    • Nothing is more dangerous for man's private morality than the habit of command. The best man, the most intelligent, disinterested, generous, pure, will infallibly and always be spoiled at this trade. Two sentiments inherent in power never fail to produce this demoralisation; they are: contempt for the masses and the overestimation of one's own merits.

Over Anarchisme, Staat en Dictatuur[bewerken]

  • Een mens die van uitputting sterft, die door de ellende verpletterd wordt, die dagelijks van honger en kou omkomt, en die al degenen van wie hij houdt ziet lijden maar hun niet te hulp kan komen, is geen vrij mens, maar een slaaf. Een mens die veroordeeld is zijn hele leven bij gebrek aan menselijke opvoeding een onbeschaafd wezen te blijven, een ongeletterd man, een onwetende, is noodzakelijk een slaaf; en wanneer hij politieke rechten uitoefent kunt u er zeker van zijn dat hij deze op een of andere wijze steeds tegen zichzelf zal gebruiken ten bate van zijn uitbuiters, zijn meesters.
  • De negatieve voorwaarde voor de vrijheid is deze: Geen enkel mens is aan een ander gehoorzaamheid verschuldigd; hij is eerst vrij op voorwaarde dat al zijn daden niet worden bepaald door de wil van anderen maar door zijn eigen wil en overtuiging. Maar een mens die door de honger genoodzaakt wordt zijn arbeid en daarmee zijn persoon tegen de laagst mogelijke prijs te verkopen aan de kapitalist die hem gelieft uit te buiten; een mens die door zijn eigen onbeschaafdheid en onwetendheid is overgeleverd aan de genade van hen, die de kunst van de uitbuiting verstaan, zal noodzakelijkerwijs steeds een slaaf zijn.

Kritiek op Nechatjev[bewerken]

  • Overtuigd dat het individuele en sociale kwaad niet zozeer gelegen is in de personen als wel in de inrichting van het bestel en de sociale toestanden, zullen wij humaan zijn zowel uit rechtvaardigheidsgevoel als om utiliteitsredenen, en zonder medelijden de toestanden en het bestel vernietigen om zonder enig gevaar voor de revolutie, de mensen te kunnen sparen.

Revolutionair Broederschap[bewerken]

  • Alle revolutionairen, de onderdrukten en lijdende, slachtoffers van de huidige inrichting van de maatschappij, natuurlijk vol wraaklust en haat in het hart, dienen goed te bedenken dat de koningen, onderdrukkers en uitbuiters van iedere soort net zo schuldig zijn als de misdadigers die uit de volksmassa zijn voortgekomen: zij zijn boosdoeners, maar niet schuldig, omdat ook zij als gewone misdadigers onvrijwillige producten zijn van de huidige inrichting van de maatschappij.

Statism and Anarchism[bewerken]

  • Slavernij mag dan zijn vorm en naam veranderd hebben, maar de essentie blijft hetzelfde. De essentie kan worden uitgedrukt in deze woorden: een slaaf wordt gedwongen om te werken voor andere mensen – net zoals een meester leeft op andermans werk. In de Oudheid (…) werden slaven simpelweg slaven genoemd. In de Middeleeuwen namen ze de naam van de lijfeigenen; tegenwoordig heten ze loonarbeiders. Aan de positie van de laatste groep is veel meer waardigheid verbonden, en ze is minder hard dan dat van slaven, maar zij zijn niettemin gedwongen door zowel honger als politieke en maatschappelijke instituten, om andere mensen in complete of relatieve nutteloosheid te behouden, door hun zeer harde werk. Zodoende zijn zij slaven.
Wikiquote Wikipedia heeft een artikel over Michail Bakoenin.




Crystal Clear app kdict.png Literatuur - Crystal Clear app Login Manager.png Personen - Crystal Clear app aim3.png Spreekwoorden - Crystal Clear app kcmdf.png Thema's - Crystal Clear app aktion.png Films - HD Television.svg Televisie