Henry Moore
Uit Wikiquote
Henry Moore (1898 - 1986) was een beroemde Engelse beeldhouwer die internationaal bekend is geworden met zijn abstracte grote sculpturen, gehakt uit steen of gegoten in brons. Zijn onderwerp was vaak de menselijke figuur (moeder en kind, vrouw, liggende vrouw). Hij was één van de eerste abstracte beeldhouwers die consequent zijn beelden 'doorboorde' met gaten en holtes, evenals zijn collega de Engelse beeldhouwster Barbara Hepworth deed. Hij zocht voortdurend naar de inwendige ruimtes in zijn sculpturen:
- 'De wereld van de vormen leren we kennen door ons eigen lichaam; van de borst van onze moeder, van onze botten, van het in botsing komen met dingen leren we wat zacht en hard is.'
- 'Wat ik nastreef is de intrinsieke emotionele betekenis van de vorm.'
- 'Voor een beeldhouwer in onze tijd is het belangrijkste probleem de ruimte. Vorm en ruimte horen niet alleen bij elkaar, ze zijn in wezen één. Zonder vorm geen bewustzijn van de ruimte.'
- 'Het eerste gat dat ik maakte door een stuk steen was een openbaring. Het gat verbindt de ene met de andere kant, en maakt het daardoor direct meer drie-dimensionaal. Een gat kan op zich even vormbepalend zijn als een solide massa..' (1932)
- '..toen de oorlog begon stopte ik met dat soort dingen (het gebruik van metalen draden in de sculptuur, fh). Anderen zoals Gabo en Barbara Hepworth bleven dit toepassen. Het is meer een zaak van 'ingenuity' dan een fundamentele menselijke ervaring.’
- 'Brâncuşi's taak was het om de overwoekering van het beeld te doorbreken en ons hier opnieuw vormbewust te maken.. ..Het werk van Brâncuşi, afgezien van zijn eigen individule waarde, is van groot historisch belang geweest voor het moderne beeldhouwen. Maar nu is het niet langer meer nodig om het beeld af te sluiten en te beperken tot de eenheid van een alleenstaande (statische) figuur. Nu kunnen we beginnen om dit open te maken.' (1937)
- 'De hevige strijd tussen de abstractionisten en de surrealisten lijkt me geheel overbodig. Alle goede kunst moet zowel abstracte als surrealistische elementen bevatten, zoals het ook klassieke en romantische elementen moet opnemen, en bewuste en onbewuste.' (1937)
- 'Ik zie niet in waarom in onze wereld realistische en abstracte kunst niet gelijktijdig naast elkaar zouden kunnen voortbestaan, zelfs in een kunstenaar. Het is niet zo dat de ene opvatting juist is en de andere niet.'
- 'Ik ben van nature een beeldhouwer die uit steen houwt, ik ben geen modellerend beeldhouwer. Ik prefereer houwen en kerven boven opbouwen. Ik houd van de weerstand die hard materiaal biedt.'
- 'Ik heb een tijdlang haast fanatiek geloofd in het direct hakken van een beeld zoals sommige oudere beeldhouwers als Brâncuşi, Modigliani en Epstein deden. Het is iets geweldigs, maar op den duur kom je tot de ontdekking dat je bij dergelijke kruistochten altijd iets over het hoofd ziet. Wat een beeld goed maakt is een goede geest.'
- over zijn eerste bronzen 'Reclining figure' uit 1951: Volgens mij is dit het eerste werk waarbij ik erin ben geslaagd om vorm en ruimte onafscheidelijk te maken.
- 'Een gat kan op zichzelf evenveel vormbetekenis hebben als een vaste massa. Beeldhouwen in lucht is mogelijk.'
- 'De Mexicaanse beeldhouwkunst (de Ateekse, fh).. ..leek me oprecht en juist.. .,de getrouwheid aan het materiaal, de ontzagwekkende kracht zonder verlies aan fijngevoeligheid, de verbluffende variatie en vruchtbaarheid van vorm.'
- over de verhouding met architectuur: 'De beeldhouwkunst die natuurlijker is dan de architectuur, kan organische ritmes gebruiken. Esthetisch gezien is architectuur de abstracte relatie tussen de massa’s. Als de beeldhouwkunst daartoe wordt beperkt, dan is de architectuur qua schaal en omvang in het voordeel; maar de beeldhouwkunst die niet wordt beknot door een functioneel of utilitair doel kan zich met veel meer vrijheid wagen aan de verkenning van de wereld van de pure vorm.'
- 'Samenwerking (tussen beekhouwer en architect, fh) moet beginnen bij het eerste idee voor een gebouw, aangezien het plaatsen van een sculptuur het ontwerp als geheel radicaal kan veranderen. Zo’n integraal verband was kenmerkend voor de grote periodes in de kunst.' (uit een lezing voor de Unesco, 1952)
- 'Ik heb vier modellen gemaakt, die laten zien wat het volgens mij goed doet als sculptuur.. ..Ik wilde met mijn ontwerp ritme geven aan de afmetingen en de tussenruimten van de sculpturen, die in harmonie moeten zijn met uw architectuur. Zo kan de sculptuur een wezenlijke relatie aangaan met het gebouw. ik heb de idee dat de weergaven van een herkenbaar tafereel op die hoogte geen band met uw gebouw zou maken. Het zou slechts de indruk werken dat er een stenen schilderij is opgehangen, alsof de ruimte werd gebruikt om een stenen affiche op te plakken.' (uit een brief aan architect Rosenauer, 1952)
- over het Time/life-screen muurreliëf: '(de vormen, fh) steken uit het gebouw zoals die van halve diervormen (spui-monsters) in de Romaanse architectuur, die uit de muren lijken te ontsnappen.. .,of op half begraven kiezelstenen waarvan het oog de vorm instinctief aanvult tot een geheel.' (1955)
- 'Ik zie nog liever een sculptuur in een landschap geplaatst – bijna elk landschap voldoet -, dan in of op het mooiste gebouw dat ik ken.' (1951)
- 'Als mij wordt gevraagd om een sculptuur te maken voor een speciaal doel, is het altijd mijn werkwijze geweest om eerst stapels schetsen (op papier, fh) te maken, waarvan sommige in het geheel geen verband met het onderwerp lijken te houden. Vervolgens maak ik op basis van die schetsboektekeningen kleine modellen in klei of in gips. En daarna kies ik wat ik de beste vind..' (nav de Unesco-opdracht, 1956)
- 'Gegraveerde reliëfs of krassen in een oppervlak (van een sculptuur, fh) zijn in het druilerige Engelse weer niet goed te zien. Alleen grote architectonische volumes en een echt krachtige en georganiseerde sculptuur werken op een druilerige dag. Als je daarom gewend raakt aan het werken in de open lucht zul je.. ..een sculptuur moeten maken die de werkelijkheid op een zeker punt raakt; zoals de werkelijkheid van de natuur die het omringt' (uit een interview in 1960)
Bronnen:
- 'Abstracte kunst; 100 jaar citaten van kunstenaars', website Dekunsten
- 'Henry Moore, - sculptuur en architectuur', Terra -Lannoo, 2006
