Naar inhoud springen

Carl von Clausewitz

Uit Wikiquote
Portretschilderij door Wilhelm Wach
Informatie bij zusterprojecten:
artikel in Wikipedia
media bij Commons
Informatie in externe bronnen:
KB pagina in KB-catalogus

Carl von Clausewitz (1780-1831) was een Duits militair en krijgskundig schrijver.


  • Oorlog is enkel een voortzetting van de politiek met andere middelen.”
  • „In oorlog is alles zeer eenvoudig, maar het eenvoudigste is moeilijk. Die moeilijkheden stapelen zich op en veroorzaken frictie, die niemand zich werkelijk kan voorstellen die nog geen oorlog gezien heeft.”
  • Origineel in het Duits:
    “Es ist alles im Kriege sehr einfach, aber das Einfachste ist schwierig. Diese Schwierigkeiten häufen sich und bringen eine Friktion hervor, die sich niemand richtig vorstellt, der den Krieg nicht gesehen hat.”
  • Bron: Vom Kriege, 1832, I-7
  • Aanhaling(en): Sven Biscop, ‘Sabotage drijft nu onze gasprijzen op, maar op termijn snijdt dit vooral in Ruslands vel’, Knack, 29 september 2022
  • Von Clausewitz gebruikte het natuurkundige begrip frictie (wrijving) om de weerbarstige realiteit van de oorlogvoering uit te drukken.
  • „De agressor is altijd vredelievend [...], hij wil ons land het liefst zonder tegenstand innemen.”
  • Origineel in het Duits:
    “Der Eroberer ist immer friedliebend (wie Bonaparte auch stets behauptet hat), er zöge ganz gern ruhig in unseren Staat ein.”
  • Bron: Vom Kriege, 1832, II-6.5
  • Aanhaling(en): Wat weet u van Nederlands-Indië?, Indisch4ever, 19 augustus 2013