Pablo Picasso

Uit Wikiquote

Pablo Diego Jose Francisco de Paula Juan Nepomuceno Crispin Crispiniano de la Sentissima Trinidad Ruiz Blasco Picasso y Lopez (25 oktober 1881 – 8 april 1973) was een kunstenaar van Spaanse afkomst. Hij was zowel kunstschilder, tekenaar, beeldhouwer; hij maakte grafiek en keramiek. Samen met Braque ontwikkelde hij de eerste fase van het Cubisme. Daarna heeft ook het Surrealisme hem sterk aangesproken, maar tot één stijl is Picasso niet in te delen, hij pikte overal van op. Zijn invloed op de na-oorlogse Amerikaanse moderne kunst is enorm geweest. Op latere leeftijd was hij in Zuid Frankrijk intens bevriend met Henri Matisse:

• Iedereen wil de schilderkunst begrijpen! Waarom ook niet het gezang van de vogels? Waarom houden wij van bloemen, de nacht, al wat ons omringt zonder te vragen wat het betekent?'

• 'Er zijn schilders die de zon in een gele vlek veranderen, maar er zijn ook die dankzij hun kunst en intelligentie een gele vlek in een zon veranderen.'

• 'Ze praten over naturalisme in tegenstelling tot moderne kunst. Ik zou graag willen weten of iemand ooit een natuurlijk schilderij van kunst heeft gezien. Natuur en kunst, twee verschillende zaken, kunnen nooit hetzelfde zijn. Met kunst drukken we onze opvatting uit van wat de natuur niet is.'

• 'Er bestaat geen abstracte kunst; men moet altijd met iets beginnen. Daarna kan men alle sporen van de werkelijkheid uitwissen. Dat is geen enkel probleem, want het idee van het onderwerp heeft al een onuitwisbare stempel achtergelaten.'

• 'Je kan niet tegen de natuur ingaan. Die is sterker dan de sterkste mens. Het is ook behoorlijk in ons eigen belang om er een goede verstandhouding mee te hebben. We mogen ons bepaalde vrijheden veroorloven, maar slechts in de details.'

• 'De fotografie heeft zich zo ontwikkeld dat zij in staat is om de schilderkunst te bevrijden van het literaire, het anekdotische en zelfs van het onderwerp.. .Waarom zouden de schilders niet profiteren van hun pas verworven vrijheid en andere dingen gaan doen?'

• 'Er bestaat geen figuratieve en nonfiguratieve kunst. Alles verschijnt aan ons in de gedaante van een 'figuur'. Zelfs in de metafysica worden ideeën uitgedrukt door middel van symbolische 'figuren'. Dan zie je hoe belachelijk het is om aan schilderen te denken zonder figuratie.'

• 'Vanuit het gezichtspunt van de kunst bestaan er niet concrete en abstracte vormen, maar slechts vormen die op een minder of meer overtuigende manier liegen.'

• 'Cubisme verschilt in niets met de andere scholen van het schilderen; dezelfde principes en dezelfde elementen doen zich in alle voor.'

• 'Cubisme is noch zaad, noch een foetus, maar kunst die allereerst met vorm bezig is, en wanneer er een vorm is gemaakt, leeft die zijn eigen leven.'

• 'Niet wat de kunstenaar doet telt, maar wat de kunstenaar is. Cézanne zou me geen snars hebben geïnteresseerd als hij geleefd en gedacht zou hebben zoals Jaques Emile Blanches, zelfs al was de appel die hij schilderde tien keer zo mooi geweest.'

• 'Wat onze aandacht trekt is de angst bij Cézanne - dat is de les van Cézanne: de kwellingen van Van Gogh. Dat is het feitelijke drama van de man.'

• 'Het is mijn ongeluk - en waarschijnlijk mijn grote geluk - om de dingen te gebruiken zoals mijn hartstocht me zegt te doen.. .Ik stop alle dingen in mijn schilderijen zoals het mij bevalt. De dingen.. het is dikke pech voor hen; ze zullen erin moeten berusten.'(1935)

• 'Niets kan tot stand komen zonder eenzaamheid. Ik heb een eenzaamheid voor mijzelf gecreëerd die niemand zich kan voorstellen.'

• De geur van Opium is de minst stomme geur ter wereld.'

• Als ik wist wat kunst was, zou ik het voor mij houden.'

• 'Verandering betekent niet ontwikkeling.'

• 'Ik ben zeer verbaasd over de manier waarop mensen misbruik toestaan van het woord 'ontwikkeling'; ik ontwikkel niet, ik ben!'

• 'Ik ga met schilderijen om zoals ik met de dingen omga, ik schilder een raam zoals ik door een raam naar buiten kijk. Als een raam in het schilderij er niet goed uit ziet doe ik het dicht, en ik sluit de gordijnen precies zoals ik zou doen in mijn eigen kamer.'

• 'Toen we (Braque, Gris, Léger, fh). het cubisme uitvonden hadden we niet de bedoeling om cubisme uit te vinden. We wilden slechts uitdrukken wat in ons was. Niet een van ons had een soort plan de campagne.'

• 'Een schilder schildert om zichzelf leeg te maken van zijn gevoelens en manieren van zien.'

• 'Ik kan nauwelijks het belang begrijpen wat wordt gehecht aan het woord 'research' in relatie met het moderne schilderen. Het gaat om het vinden. Naar mijn mening betekent zoeken niets in het schilderen. Het gaat om het vinden.. .Ik schilder een ding om te laten zien wat ik gevonden heb en niet waarnaar ik op zoek ben. In de kunst zijn bedoelingen niet voldoende, zoals we in Spanje zeggen: liefde moet bewezen worden door feiten en niet door bedoelingen.'(1923)

• 'De verschillende werkwijzes die ik in mijn kunst heb gebruikt moeten niet gezien worden als een ontwikkeling of een stap in de richting van een onbekend ideaal in het schilderen. Alles wat ik ooit heb gemaakt was gemaakt voor dat moment en met de hoop dat het altijd in het 'nu' zal blijven.. .Ik heb het gemaakt zonder te denken aan toekomst of verleden.'(1923)

• 'In de jaren van weleer groeiden de schilderijen naar hun voltooing toe in stadia. Iedere dag werd er iets nieuws aan toegevoegd. Een schilderij werd zo een soms van toevoegingen. In mijn geval is een schilderij een som van vernietigingen. Ik maak een schilderij - en dan vernietig ik het weer. Aan het einde is er echter niets verloren gegaan; het rood wat ik op de ene plek wegnam komt weer tevoorschijn op een andere plek.'(1935)

• 'Een schilderij is niet van tevoren klaar-en-uitgedacht. Terwijl het schilderij gemaakt wordt verandert het, zoals iemands gedachten veranderen. En wanneer het klaar is gaat het door met veranderen, al naar de wisseling van geest van iemand die het bekijkt. Een schilderij leeft zoals een levend wezen.. .Dat is heel natuurlijk, omdat het schilderij slechts leeft door de mens die ernaar kijkt.'(1935)

• 'Op het moment dat ik een schilderij maak kan ik denken aan wit en het dan ergens neerzetten, ..natuurlijk, het wit en groen waar ik aan dacht staan op het schilderij, maar niet daar waar ik ze aanvankelijk bedoeld had, en niet in die hoeveelheid. Natuurlijk kan je schilderijen zo maken dat je de verschillende onderdelen zo rangschikt dat ze fijn en gemakkelijk samengaan, maar dan ontberen ze ieder dramatisch gegeven.'(1935)

• 'Wanneer je een schilderij begint maak je vaak van die fijne ontdekkingen. Daarvoor moet je op je hoede zijn. Vernietig ze en doe het nog een paar keer over. Elke keer als je een mooie ontdekking vernietig, onderdruk je deze niet werkelijk, maar je zet hem om in iets anders; je condenseert hem en maakt de ontdekking substantiëler.'(1935)

• 'Hoe kan je van een toeschouwer verwachten om een schilderij van mij te beleven zoals ik dat beleefd heb? Een schilderij komt van kilometers ver weg naar mij toe. Wie kan dan zeggen vanaf welke afstand ik het begon op te merken, en het ging schilderen? En dan de dag erna, wanneer ik zelf niet eens goed kan zien wat ik gedaan heb? Hoe kan iemand mijn dromen binnenkomen, mijn instincten, mijn verlangens, mijn gedachtes, die allen een lange tijd nodig hadden om te rijpen en zich te laten zien in het daglicht..?'(1935)

• 'We hebben de schilderijen in de musea geïnfecteerd met onze eigen stupiditeiten, met onze fouten en onze armzaligheid van geest. We hebben ze veranderd in aardige en belachelijke dingen. We hebben ze vastgesnoerd tot een fictie, inplaats van om te proberen het innerlijke leven aan te voelen van de mensen die ze hebben geschilderd..'(1935)

• 'Een idee is slechts een startpunt en verder niets. Als je erover nadenkt wordt het al iets anders. Het meeste wat ik bedenk zit al voor een groot deel compleet in mijn hoofd. Hoe kan je dan verwachten dat ik ik het interessant kan blijven vinden? Als ik het vasthoudt wordt het toch iets anders omdat een andere invloed tussenbeide komt. Wat mij betreft heeft mijn oorspronkelijke idee geen enkel verder belang omdat ik, zogauw ik erover nadenk, al aan iets anders denk.'(1935)

• 'Het belangrijkste is om te scheppen. Niets anders telt; het scheppen is alles.'(1935)

• 'We weten allemaal dat kunst niet waar is. Kunst is een leugen die ons de waarheid doet beseffen, tenminste de waarheid die we gegeven zijn te begrijpen. De kunstenaar moet weten hoe hij anderen ervan kan overtuigen van het waarheidsvolle van zijn leugens. Als hij alleen maar in zijn werk laat zien wat hij gezocht heeft.. ..bereikt hij nooit iets.'(1923)

• 'Heb je ooit een schilderij gezien wat af is, een schilderij of wat dan ook? Wee jij, de dag dat er wordt gezegd dat je 'af' bent. Een werk beëindigen? Een schilderij voltooien? Wat een onzin! Het voltooien betekent immers dat je er genoeg van hebt, dat je het vermoordt, dat je het zijn ziel berooft, dat je het zijn uiteindelijke doodsteek geeft; het is het meest ongelukkige lot wat je kunt bedenken, zowel voor de schilder als voor het schilderij.'(1935)

• 'De waarde van een schilderij bestaat precies in dat wat het niet is.'(1935)

• over Matisse: 'Wanneer men in een werk van Matisse drie Töne vindt, die dicht tegen elkaar aanliggen - laten we zeggen een groen, een violet en een Turkisch –, dan roept hun onderlinge band een andere kleur tevoorschijn die men dan De kleur zou kunnen noemen.'

• 'Matisse heeft gezegd, men moet iedere kleur zijn eigen gebied geven van waaruit ze zich kan verspreiden. Daarin ben ik het geheel met hem eens. Dat betekent dat kleur iets is dat zichzelf overstijgt..'

• '..Het is niet nodig dat een kleur in een bepaalde vorm moet geplaatst worden. Dat is zelfs niet wenselijk. Wat wèl voor haar belangrijk is, is de mogelijkheid om zich te kunnen verspreiden. Wanneer zij een punt bereikt dat slechts een beetje buiten haar eigen grenzen ligt, dan wordt deze expansiekracht werkzaam en ontstaat er een zekere neutrale zone waarin ook de aangrenzende kleur binnen moet komen, wanneer zij het laatste moment van haar verspreiding bereikt heeft. Op dat moment is te zeggen dat de kleur ademt! Zo schildert Matisse'.

• 'Wanneer Matisse een lijn op een stuk papier tekent dan blijft dat niet eenvoudigweg een lijn , maar zij wordt nog iets meer. Het is altijd weer zoiets als de metamorfose van het afzonderlijke deel die het grote geheel schept.'

• 'Wanneer mannen alles wisten wat vrouwen denken, zouden ze veel meer durven.'

Bronnen:

• 'Abstracte kunst; 100 jaar citaten van kunstenaars', website Dekunsten