Otto Piene
Uit Wikiquote
Otto Piene (1928) is een kunstenaar uit de Duitse Zero-beweging - samen met Heinz Mack en Günther Uecker - die filosofie studeerde in München en in Düsseldorf waar hij later ook doceerde. Hij maakte o.a. Raster-bilde in een soort van stenciltechniek, en rook- en vuurbeelden. Hij werkte na 1960 ook met laserlicht, heteluchtballonnen en met luchtballetten. Hij wenste kunst in de ruimte te realiseren en was als zodanig een voorloper van de 'happening':
- 'Waarom is er geen kunst in de ruimte, waarom hebben we geen exposities in de lucht? ..in de lucht zijn er zulke geweldige mogelijkheden en wij kuieren maar het museum door, terwijl onze ouderwetse schilderijen een denkbeeldige parade opvoeren.'
- 'Ik wens me een hart toe dat zeven kamers heeft, met een hartslag die zo sterk is als de getijden, en een long met 22 vleugels die elke storm rustig ademt.'
- 'De oorlog (W.O. 2, fh) wekte verlangen naar stilte, vrijheid, rust en behoefte om zich kalm te laten doordringen met het ritme van de schepping, het altijddurende. Het oog werd erdoor naar de hemel geleid, naar de sterren en naar ongerepte gebieden. Zo ontstond de grote quarantaine, 'Zero', de stilte voor de storm, de fase van het kalm en opnieuw gevoelig worden.'
- 'Zero' is de zône van stilte en van pure mogelijkheden voor een nieuw begin, zoals bij het aftellen wanneer een raket afgeschoten wordt. 'Zero' is de onmeetbare zône, waar de oude toestand in een nieuwe overgaat.'
- 'Ondanks hun overeenkomstige vormen is er een essentiëel verschil tussen gothische kathedralen en raketten: een kathedraal lijkt zich te verheffen als uitdrukking van het verlangen van de bouwers om naar de hemel op te stijgen; een raket verheft zich. Tussen de traditionele beeldhouwkunst en mijn objecten bestaat hetzelfde technische verschil.'
- 'Voorheen leken schilderijen en beelden op te lichten, tegenwoordig geven ze licht, ze zijn actief; ze drukken niet alleen iets uit, ze zijn iets. Een gloeidraad gloeit en verwarmt, een geschilderde nimbus weerkaatst slechts het licht.'
- 'Veel kunstenaars en critici waren daarom van mening dat de schilderkunst die een illusie schept op het platte vlak had afgedaan. Door middel van de technologie zou de kunstenaar de natuurkrachten kunnen manipuleren en herscheppen. Zo maakten de Zero-kunstenaars bijvoorbeeld 'zonlicht-kunstwerken' en probeerden zij een visueel equivalent te vinden voor onzichtbare krachten als magnetisme en zwaartekracht.'
- 'De leden van de Nul-groep (o.a. Henk Peeters van de Nederlandse 'Nul' die veel contact had met Piene, fh) zijn niet zover gegaan in het aanwenden van de technologie als veel van hun kunstbroeders binnen de Nieuwe Tendenzen. Wel maakten zij bij voorkeur gebruik van objecten die een product waren van de industrie en ook waren hun kunstwerken bijna altijd geïnspireerd op licht- en schaduwspel..'
- 'Er wordt niets geleverd dan licht op metaal, licht op stof, licht op water, licht op vorm, vorm om te zien en structuur om te betasten.. .Rook vuur en licht doen het werk ontstaan.'
- 'We willen de lucht bereiken; we willen tentoonstellen in de lucht.'
- 'Licht zal reflecteren op zijn oppervlakte en de vorm zo dématerialiseren. Het zal doen denken aan een kunstmatige planeet.'
- 'We willen een synthese van de technologische geurbaniseerde wereld met de wereld van de natuurlijke krachten.'
Bronnen:
- 'Abstracte kunst; 100 jaar citaten van kunstenaars', website Dekunsten
- 'De tweede helft - beeldende kunst na 1945', Ab de Visser, SUN 2005
