Jackson Pollock
Uit Wikiquote
Jackson Pollock (1912-1956) was een Amerikaanse schilder die met name door zijn 'dripping-schilderijen' beroemd is geworden, waarbij hij zijn doeken op de grond legde en de verf erop te gieten en te spatten. hij is beïnvloed door het surrealisme. Zelf werd hij gezien als het proto-type van de 'action-painter' en samen met Willem de Kooning was hij de grote inspiratie van het New Yorkse abstract-expressionisme. Vanaf 1945 was hij getrouwd met Lee Krasner, een belangrijke abstract-expressionistische schilderes. Ze hebben elkaar over en weer gesteund en beïnvloed:
- 'Abstracte kunst is abstract. Het confronteert je.'
- 'Soms schilder ik heel afbeeldend; meestal echter niet. Maar wanneer je begint om vanuit je bewustzijn te schilderen, beginnen de figuren te vervloeien. We zijn allemaal door Freud beïnvloed, denk ik. Ik ben een flinke tijd Jungiaan geweest..' (1956)
- 'Schilderen is een staat van zijn. Schilderen is jezelf ontdekken. Elke echte schilder schildert wat hij is.' (1956)
- 'Wanneer ik schilder heb ik een algemene notie van waar ik mee bezig ben. Ik kan de schilderstroom controleren: er is geen toeval (i.t.t. de surrealisten die het toeval juist omarmen, fh), zoals er ook geen begin en geen eind is.'
- 'Ik werk niet vanuit (voor)tekeningen of kleurschetsen. Mijn schilderen is direct.. .De methode van het schilderen is de natuurlijke groei vanuit een noodzaak. Ik wil mijn gevoelens niet zozeer illustreren maar juist uiten.'
- 'Wanneer ik in mijn schilderij ben, ben ik me niet bewust van wat ik doe. Het is pas na een soort 'kennismakings'fase dat ik zie waarmee ik bezig ben.'
- 'Ik ben niet bang om veranderingen door te voeren of om het beeld te vernietigen, omdat het schilderij een leven op zichzelf bezit. Ik probeer dit leven door te laten komen.'
- 'Pas als ik het contact verlies met het schilderij wordt het resultaat een rotzooi. Als er wel contact is dan is er zuivere harmonie, een gemakkelijk geven en nemen, en het schilderij komt goed tevoorschijn.'
- 'Mijn schilderij komt niet van de ezel. Ik span nauwelijks nog een doek voordat ik ga schilderen. Ik spijker liever het linnen tegen de harde muur of op de grond; ik heb de weerstand nodig van een hard oppervlak.' (1948)
- 'Op de grond voel ik me meer op mijn gemak, ik voel me dichterbij, meer een deel van het schilderij omdat ik met deze werkwijze kan rondlopen en vanuit vier hoeken kan werken en letterlijk in het schilderij kan zijn. Dit is verwant met de methode van de indiaanse zandschilders uit het Westen.' (1948)
- 'Ik ga alsmaar door met afstand te nemen van het geijkte schildersgereedschap zoals ezel, kwasten, palet, en dergelijke, Ik geef de voorkeur aan stokken, troffels, messen en druipende vloeibare verf, of een dikke impasto met zand, gebroken glas en allerlei ander vreemd materiaal toegevoegd.' (1948)
- 'Ik accepteer het feit dat het meest belangrijke schilderen van de afgelopen 100 jaar in Frankrijk werd gedaan. De Amerikaanse schilders hebben in het algemeen de essentie van het moderne schilderen gemist, van het begin tot het eind.'(1944)
- 'Dus het feit dat nu hier goede moderne kunstenaars zijn gekomen (veel Europese surrealisten vluchtten voor de nazi's naar New York, fh) is heel belangrijk, omdat zij een juist begrip van de problemen van het moderne schilderen met zich meebrengen. Ik ben vooral onder de indruk van hun opvatting dat de bron van de kunst het onbewuste zou zijn. Dit idee ( van het 'automatische schrift', verwoord door de naar Amerika gevluchtte surrealisten Max Ernst en Masson, fh) interesseert me nog meer dan de specifieke schilders; want de twee schilders die ik het meest bewonder, Picasso en Miró, zijn in het buitenland.. (in Frankrijk gebleven tijdens de oorlog, fh).'(1944)
- 'Het idee van een geïsoleerde Amerikaanse schilderkunst, dat hier zo populair was in de jaren dertig, vind ik even absurd als het idee van het ontwikkelen van een zuiver Amerikaanse mathematica of fysica.. ..De basisproblemen van het huidige schilderen zijn onafhankelijk van welk land dan ook.'(1947)
- 'Techniek is slechts een middel om tot een uitspraak te komen.'
- 'De moderne kunstenaar werkt en drukt een innerlijke wereld uit. Anders gezegd: hij drukt energie uit en beweging, en andere innerlijke krachten.'
- 'over zijn latere zwart witte schilderijen: 'Ik heb een periode achter de rug van zwart tekenen op het doek - met enkele van mijn allereerste fantasieën die daarin zijn gekomen - de niet-ojectivisten zullen ze wel verwarrend vinden - en de kinderen die zullen wel denken dat je zomaar een Pollock eruit kan smijten' (1956)
Bronnen:
- 'Abstracte kunst; 100 jaar citaten van kunstenaars', website Dekunsten
- 'De tweede helft - beeldende kunst na 1945', Ab de Visser, SUN 2005
- 'Abstract Expressionism', Barbara Hesch, Taschen
