Fernand Léger
Uit Wikiquote
Deze pagina is genomineerd voor verwijdering
Omdat de pagina niet in deze vorm in de WikiQuote past is deze pagina op de lijst met te verwijderen pagina's gezet.
De reden die hiervoor is opgegeven luidt: dekunsten-copyvio.
Na plaatsing op de verwijderlijst blijft dit artikel twee weken staan, zodat eventuele bezwaren ingebracht kunnen worden. Als je het artikel zodanig kunt verbeteren dat daarmee de redenen voor verwijdering komen te vervallen, aarzel dan vooral niet en verbeter het! Vergeet niet om dit op de genoemde lijst te vermelden.
Fernand Léger (1881-1955) was een Franse kunstenaar die rond 1909 gebruik ging maken van het toen opgebouwde cubisme in Parijs: hij ontwierp een persoonlijk cubisme met cylindrische vormen. Na W.O. 1 als soldaat te hebben overleefd maakte het technisch vermogen (kanonnen en hun precisie) veel indruk op hem en zijn schilderkunst. Le Corbusier was vanaf 1920 een goede vriend; Léger voelde zich sterk betrokken bij het artistieke antwoord van het Purisme op de moderne tijd, zoals ook Ozenfant:
- 'Schoonheid is overal: in hoe de potten en pannen staan, op de witte muur van je keuken, en waarschijnlijk nog intenser dan in je 18e eeuwse salon of in het officiële museum.'
- 'Ik geloof dat plastische schoonheid in het algemeen volstrekt onafhankelijk is van emotionele, beschrijvende of nabootsende waardes. Elk object, schilderij, elke uiting van architectuur of ornamentele organisatie heeft een waarde in zichzelf; het is volkomen absoluut en onafhankelijk van alles wat het toevallig weergeeft.'
- over zijn vroege schilderwijze waarbij hij zijn doek in sterke contrasten slechts gedeeltelijk bedekte met verf: 'Dit is geen blijvende abstractie; het is slechts voldoende voor een paar aanzetten.. ..het is de volledige uitdrukking van een nieuwe generatie (kunstenaars, fh), waarvan de noodzakelijkheid wordt ervaren..' (1913)
- 'De mens is bang voor de vrije beschouwing, die echter de enig mogelijke spirituele staat is van waaruit men het schone kan ontvangen. De slachtoffers van dit kritische, sceptische en intellectuele tijdperk (1925, fh) verkrampen zichzelf in hun pogingen tot willen begrijpen, in plaats van te vertrouwen op hun sensitiviteit.'
- 'Mijn inzet is om te bewijzen dat er geen gecatalogiseerde schoonheid bestaat, geen schoonheid in hiërarchie; dat is de grootst mogelijke vergissing die men kan maken.'
- 'Ik wil daarom spreken over een nieuwe orde: de architectuur van de mechanica. Alle architectuur, zowel de oude als de moderne, gaat voort op de geometrische intenties.'
- 'Men kan dit stellen: een machine of gefabriceerd ding kan schoonheid zijn wanneer de relatie van de lijnen die zijn volume definiëren uitgebalanceerd is op een wijze die overeenkomt met de reeds bestaande architectuur (is purisme, fh). We hebben dus niet te maken met een nieuw fenomeen, maar eenvoudigweg met een manifestatie van architectuur zoals die altijd al heeft bestaan.'
- 'De evolutie van de vorm van de auto is een treffend voorbeeld van wat ik bedoel: het is zelfs een heel bijzonder feit dat hoe meer de nuttige functies van de machine zijn geperfectioneerd, des te mooier hij wordt.. ..We kunnen hier echter niet de conclusie uit trekken dat het perfectioneren van de nuttigheid vanzelfsprekend tot perfectie van de schoonheid zal leiden.' (rond 1927)
- 'Het wetenschappelijk onderzoek heeft de kunstenaar eveneens toegestaan een nieuwe realiteit vrij te maken. Waterplanten, oneindig kleine diertjes, een waterdruppel met onder de microscoop duizend keer vergrote microben worden nieuwe beeldende mogelijkheden, of ze maken een ontwikkeling mogelijk voor de decoratieve kunst.'
- over het Purisme: 'Abstracte kunst komt tot stand door datzelfde verlangen naar perfectie en volledige vrijheid, dat ook de heiligen, de helden en de gekken heeft voortgebracht. Slechts enkele scheppers en bewonderaars zijn in staat om deze extreme stap werkelijk te volbrengen.. ..De modellen, contrasten, de voorwerpen, ze zijn allemaal verdwenen en ze laten slechts heel zuivere en heel preciese betrekkingen achter, met een paar kleuren en wat lijnen, met lege ruimtes zonder diepte. Voeg hier aan toe het respect voor het verticale vlak – dun, rigide en scherp. Dit is een waarachtig en onomkoopbaar purisme. Robespierre zou het hebben willen gebruiken om zijn godin de Reden mee te omkleden.' (1945)
- over het ontstaan van het Purisme: 'Het kent zijn heiligen, zijn leerlingen en zijn ketters. Het moderne leven met zijn snelheid en lawaai, met zijn dynamiek en vol met contrasten gaat furieus tekeer tegen deze lichte, lumineuze en delicate structuur die slechts sinds kort uit de chaos tevoorschijn is gekomen. Raak het niet aan, het is een voldongen feit. Het moest zo zijn, het zal altijd blijven.' (1945)
- 'Van de verschillende plastische onderzoekingen welke zich gedurende de laatste kwart eeuw ontwikkelden is de abstracte kunst de belangrijkste, belangwekkendste. Het gaat in het geheel niet om een experimentele fantasie; het is een kunst die een waarde op zichzelf is, die zich verwezenlijkt heeft en aan een behoefte voldoet..'(tegen Seuphor, 1945)
- 'Deze richting (de abstracte kunst, fh) wordt beheerst door het verlangen naar volmaaktheid en algehele vrijheid dat heiligen, helden en gekken voortbrengt. Het is een extremistische staat waarin slechts enkele scheppende figuren en bewonderaars zich kunnen handhaven. Het gevaar van deze leerstelling is juist in de verhevenheid ervan gelegen.'(van Seuphor, 1945)
- 'Het modelé, de tegenstellingen, de voorwerpen zijn verdwenen; uitermate pure en zeer excacte verhoudingen, een paar kleuren, een paar lijnen, blanke ruimtes zonder diepte. Eerbied voor het verticale, dunne strenge, snijdende plan. Het is echt purisme, onomkoopbaar.'(van Seuphor, 1945)
Bronnen:
- 'Abstracte kunst; 100 jaar citaten van kunstenaars', website Dekunsten
- 'Abstract Painting, - fifty years of accomplishment from Kandinsky to Jackson Pollock -, Michel Seuphor, Dell publishing, New York 1964
 |
Wikipedia heeft een artikel over Fernand Léger. |
Literatuur - 
Personen - 
Spreekwoorden - 
Thema's - 
Films - 
Televisie
