Ellsworth Kelly
Uit Wikiquote
Ellsworth Kelly (1923-) is een Amerikaanse schilder die extreem 'Hard edge' schilderde, dus zo plat mogelijk, in felgekleurde en eenvoudige vormen. Hij is sterk beïnvloed door Matisse en met name door de dadaist Arp die hij vaak ontmoette in het Parijs van na W.O. 2. Elke vorm van werkelijkheid en subjectiviteit wilde Kelly konsekwent uit zijn kunst bannen, hoewel dat wat hij dagelijks in Parijs zag hem toch inspiratie tot schetsen gaf.:
- 'In plaats van een schilderij te maken dat een interpretatie was van iets wat ik gezien of bedacht had, nam ik een object en 'presenteerde' dat als niets anders dan 'zichzelf'.'
- 'In oktober 1949 bemerkte ik in het Museum van de Moderne kunst in Parijs dat de grote ramen tussen de schilderijen me meer interesseerden dan de kunst zelf die er werd tentoongesteld. Ik maakte een schets van het raam en later in mijn atelier maakte ik wat ik beschouw als mijn eerste object: 'Window, Museum of Modern Art, Paris'.
- 'Vanaf dat moment had elk schilderij dat ik al kende voor mij afgedaan. Overal waar ik keek (in Parijs) werd alles wat ik zag iets wat ik kon maken.. ..Het gaf me een nieuwe vrijheid; nu was het niet meer nodig om zelf composities te maken. Het onderwerp was er al, kant en klaar (ready made), en ik kon gebruik maken van alles wat voor mijn ogen verscheen.'
- 'Vanaf nu (1950) begon het schilderen zoals ik het tot dat moment praktiseerde te verdwijnen. Mijn nieuwe werken begonnen anonieme schilder-objecten te worden, zonder een ondertekening.'
- 'In 1952 had ik een atelier met balcon dat uitzicht gaf op een doorgaande straat. Toen ik de eerste schets had gemaakt voor 5 panelen horizontaal gegroepeerd, had ik deze vastgemaakt aan het balkon en was naar buiten gegaan om het commentaar van de voorbijgangers te kunnen horen. De paar mensen die de tekening opmerkten waren verbaasd en lieten dit ook horen.'
- 'Wij moeten een kunst maken zoals die van de Egyptenaren en de Chinezen, en wij moeten ons laten inspireren door hun relatie met het leven. De kunst moet zich direct richten tot het oog!'
- 'De reliëfs hebben altijd mijn interesse gehad, vooral de Griekse en de Egyptische.. ..De (mijn) schilderijen zijn eerder te zien als geschilderde reliëfs dan als een schilderij; de muur is de achtergrond geworden, en de panelen zijn de ‘marks’ geworden op de muur.'
- 'Het feit dat ik schilderijen uit samengestelde panelen (multiples) begon te maken kwam voort uit het verlangen om me te beperken door volledig te breken met de praktijk die bestaat uit het plaatsen van lijnen of ‘marks’ op een doek; om elke persoonlijke toets te elimineren..'
- 'Ik heb het idee dat vanaf de Renaissance het schilderij altijd een soort van venster is geworden waarin òf een potret òf een landschap werd gerepresenteerd.'
- 'Ik ben bekend met het schilderen vanuit de beweging (gesture), met het Duitse expressionisme, met Picasso en de Parijse School (Ecole de Paris, fh), de sculpturen van Brâncuşi, de reliëfs van Jean Arp en met de collages van Schwitters; maar ik wilde komen tot een minder persoonlijke kunst.'(1949)
- 'Ik denk dat mijn paneel-schilderijen heel verschillend zijn van de schilderijen van Mondriaan en van veel andere abstracte werken van deze tijd (1950).'
- (dagboeknotitie na een bezoek bij Hans Arp en zijn vrouw": 'Hun (van de eerste abstracte schilders) collages van 1916-1918 waren mijn eerste contact met gefragmenteerde vormen die tot stand zijn gekomen via de wetten van het toeval. Kort daarna (1950) ben ik direct begonnen met mijn allereerste collages. Weliswaar waren ze gemaakt in de geest van de werken van Arp, maar de vierkante vormen die ze rangschikten gaven de regelmaat.. ..Het toevals-element werd ingebracht door het willekeurig plaatsen van een vierkant en door de configuraties van strepen die daaruit ontstonden.'
- 'Mijn collages zijn slechts ideëen ten aanzien van de grote (werken) die mijn muren bevolken. In feite wil ik alles wat ik maak in een heel groot formaat zien. Het schilderij dat men altijd al maakte om op te hangen aan een muur in het huis, dat interesseert me niet meer. Naar de hel met die schilderijen!'
- 'Ik liet hen (Arp en zijn vrouw) foto's zien van mijn werken. Ze waren er verrukt van en zeiden me dat ik veel lef had, wat ik eigenlijk nooit goed begrepen heb. Zij waren het immers die lef hadden in 1916, zoals ook Mondriaanen Kandinsky. In de mate waarin wij voordeel hebben van hun strijd, lijkt het me heel vanzelfsprekend om deze nu voort te zetten.(uit een brief aan John Cage, 1950)'
(Bronnen:
- 'Abstracte kunst; 100 jaar citaten van kunstenaars', website Dekunsten
- 'Ellsworth Kelly, - les années francaises 1948 -`1954'; galerie nationale du Jeu de Pomme, 1992
